Prof. Dr. Emre Sivrikoz

Uzmanlık Alanı

Rektal Prolapsus (Makat Sarkması)

Rektal prolapsus, kalın bağırsağın son kısmı olan rektumun makat kanalından dışarı doğru sarkması durumudur. Sarkma başlangıçta sadece dışkılama sırasında ortaya çıkabilirken, ilerleyen evrelerde sürekli hale gelebilir.

Bilgilendirme

Rektal Prolapsus (Makat Sarkması) Nedir?

Rektal prolapsus, rektumun makat kanalından dışarı doğru sarkmasıdır. Başlangıçta dışkılama sırasında görülebilir; ilerleyen evrelerde sürekli hale gelebilir ve yaşam kalitesini belirgin etkileyebilir.

Sarkma bazen hastalar tarafından “makattan doku gelmesi” şeklinde tarif edilir. Erken dönemde içeri itilebilse bile altta yatan neden devam ettiği için kalıcı çözüm çoğu zaman cerrahi planlamadır.

Doğru tanı, hemoroid ile karışmayı önler ve tedaviyi hızlandırır.

Rektal Prolapsus Kimlerde Görülür?

Her yaşta görülebilse de özellikle şu gruplarda daha sık izlenir:

İleri yaş
Kronik kabızlık ve ıkınma
Çok sayıda vajinal doğum
Pelvik taban zayıflığı
Kabızlık kontrolü, hem semptomları hem nüks riskini etkiler.

Rektal Prolapsusun Nedenleri Nelerdir?

Çoğu hastada birden fazla faktör birlikte rol oynar:

Kas zayıflığıPelvik taban ve makat kaslarının zayıflaması.
Kabızlık ve ıkınmaUzun süreli basınç artışı.
Nörolojik hastalıklarKas kontrolünü etkileyebilir.
Pelvik cerrahilerGeçmiş ameliyatlar risk oluşturabilir.
Yaşa bağlı gevşemeDoku elastikiyetinde azalma.
Birleşik etkenlerBirden çok faktör aynı anda bulunabilir.

Rektal Prolapsusun Belirtileri Nelerdir?

En sık görülen belirtiler

  • Makattan dışarı çıkan kırmızımsı doku
  • Dışkılama sırasında artan sarkma
  • Mukus veya dışkı kaçırma
  • Makattan kanama
  • Tam boşalamama hissi
Belirtiler zamanla artabilir ve günlük hayatı ciddi etkileyebilir.

Rektal Prolapsus ile Hemoroid Arasındaki Fark Nedir?

Hemoroidler genellikle parça parça ve meme şeklinde sarkarken, rektal prolapsus halka şeklinde ve tek parça doku sarkması ile karakterizedir. Kesin ayrım mutlaka uzman muayenesi ile yapılmalıdır.

Rektal Prolapsus Tehlikeli midir?

Rektal prolapsus genellikle hayati tehlike oluşturmaz. Ancak tedavi edilmezse dışkı tutamama, sürekli kanama ve enfeksiyon, cilt tahrişi ve ağrı gibi sorunlara yol açarak yaşam kalitesinde belirgin düşüşe neden olabilir.

Rektal Prolapsus Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı çoğu hastada dikkatli bir fizik muayene ile konur. Gerekli durumlarda prolapsusun derecesini ve eşlik eden sorunları değerlendirmek için ileri tetkikler planlanabilir.

1 Muayene

Sarkmanın tipi ve derecesi değerlendirilir.

2 Gerekirse endoskopi

Kolonoskopi, ek patolojileri dışlamak için istenebilir.

3 Fonksiyonel testler

Defekografi, MR, anal manometri gibi testler seçilmiş olgularda kullanılır.

Gerekli görülebilecek tetkikler

  • Kolonoskopi
  • Defekografi
  • MR görüntüleme
  • Anal manometri

Rektal Prolapsus Kendiliğinden Geçer mi?

Hayır. Rektal prolapsus kendiliğinden düzelmez. Sarkma geçici olarak içeri itilse bile altta yatan sorun devam eder. Kalıcı tedavi çoğu hastada cerrahidir.

Rektal Prolapsus Tedavisi

Tedavi yöntemi hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve sarkmanın derecesine göre belirlenir. Amaç, sarkmayı kalıcı olarak düzeltmek ve fonksiyonel sonuçları iyileştirmektir.

Karından yapılan ameliyatlarLaparoskopik/robotik rektopeksi gibi yaklaşımlar.
Makattan yapılan ameliyatlarPerineal yaklaşımlar, seçilmiş olgularda.
Minimal invaziv cerrahiGünümüzde kapalı yöntemler sık tercih edilir.
Uygun yaklaşım seçimi, nüks riskini azaltmada kritik rol oynar.

Ameliyat Sonrası Süreç Nasıldır?

  • Hastanede kalış süresi genellikle kısadır.
  • Kabızlığı önleyici diyet ve gerekirse ilaçlar çok önemlidir.
  • Günlük hayata dönüş çoğu hastada hızlıdır.
Kabızlık kontrolü, hem iyileşmeyi hem uzun dönem sonuçları etkiler.

Rektal Prolapsus Tekrarlar mı?

Uygun cerrahi tekniklerle nüks riski düşüktür ancak tamamen sıfır değildir. Kabızlıktan kaçınmak, ıkınmamak ve düzenli takip nüks riskini azaltır.

Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?

Gecikmeden değerlendirme önerilen durumlar

  • Makattan dışarı doku gelmesi veya sarkmanın artması
  • Dışkı veya gaz kaçırma başlaması / artması
  • Kanama, akıntı, kötü koku veya cilt tahrişi
  • Tam boşalamama hissinin belirginleşmesi

Erken değerlendirme, daha doğru planlama ve daha iyi fonksiyonel sonuçlar sağlayabilir.

SSS

Rektal Prolapsus (Makat Sarkması) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Rektal prolapsus, rektumun (kalın bağırsağın son kısmı) makat kanalından dışarı doğru sarkmasıdır. Sarkma sadece dışkılama sırasında ortaya çıkabilir veya ilerleyen evrelerde sürekli hale gelebilir.
Pelvik taban kaslarının zayıflığı en önemli nedendir. İleri yaş, kronik kabızlık ve ıkınma, çok sayıda vajinal doğum, nörolojik hastalıklar ve pelvik cerrahiler riski artırabilir.
Makattan dışarı çıkan kırmızı–pembe bir doku, dışkılama sırasında artan sarkma, mukus veya dışkı kaçırma, kanama ve tam boşalamama hissi görülebilir.
Evet. Hemoroidler genellikle ayrı ayrı meme şeklindedir; rektal prolapsus ise halka şeklinde ve daha geniş bir doku sarkmasıdır. Kesin ayrım muayene ile yapılır.
Genellikle hayati tehlike oluşturmaz. Ancak dışkı kaçırma, kronik kanama, enfeksiyon, cilt tahrişi ve yaşam kalitesinde ciddi düşüşe yol açabilir.
Çoğu hastada tanı fizik muayene ile konur. Gerekli durumlarda kolonoskopi, defekografi, MR veya anal manometri gibi ileri tetkikler planlanabilir.
Hayır. Geçici olarak içeri itilebilse bile altta yatan sorun devam eder. Kalıcı çözüm çoğu hastada cerrahidir.
Tedavi cerrahidir. Hastanın yaşı, genel durumu ve prolapsusun derecesine göre karından (laparoskopik/robotik) veya makattan yapılan ameliyatlar tercih edilir.
Seçilen yönteme göre değişir. Çoğu hastada hastanede kalış süresi kısadır. Kabızlığı önlemeye yönelik diyet ve ilaçlar ameliyat sonrası dönemde çok önemlidir.
Uygun cerrahi teknikle nüks riski düşüktür ancak tamamen sıfır değildir. Kabızlıktan kaçınmak, ıkınmamak ve düzenli takip nüks riskini azaltır.
Gerçek Değerlendirmeler

Hasta Bilgilendirme Notu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kişiye özeldir. Şikâyetleriniz için mutlaka bir genel cerrahi uzmanına başvurunuz.

Yazan

Prof. Dr. Emre Sivrikoz, Genel Cerrahi Uzmanı
Kolorektal cerrahi ve proktoloji alanında klinik deneyim

Tıbbi Gözden Geçirme

Son güncelleme: 02 / 2026

Kaynaklar

  • American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS)
  • UpToDate® – Rectal Prolapse
  • National Institute for Health and Care Excellence (NICE)

İlgili blog yazıları

Makat Sarkması kategorisi

Makat sarkması ameliyatla tedavi edilir.

Başarılı bir ameliyat hayat kalitenizi artırır.

Muayene Randevusu Oluştur
Ara WhatsApp