Perianal fistül, makat kanalının iç kısmı ile makat çevresindeki cilt arasında oluşan anormal bir tünel yapısıdır. Çoğu zaman daha önce gelişmiş bir anal apse sonrasında ortaya çıkar. Apse boşaldıktan veya tedavi edildikten sonra enfeksiyonun bıraktığı kanal kapanmayabilir ve zamanla fistül gelişebilir.
Günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyebilen bu durum, tekrarlayan akıntı, rahatsızlık hissi ve zaman zaman ağrıya neden olabilir. Belirtiler başlangıçta hafif olsa da kendiliğinden tamamen iyileşmesi nadir görüldüğü için uzun süren şikâyetlerin dikkate alınması önem taşır.
Perianal Fistül Nasıl Oluşur?
Makat kanalının içerisinde bulunan küçük bezler çeşitli nedenlerle tıkanabilir. Bu durum enfeksiyon gelişmesine ve apse oluşumuna yol açabilir. Apse içerisindeki iltihap boşaldığında veya cerrahi olarak boşaltıldığında bazı kişilerde enfeksiyonun geçtiği yol kalıcı hale gelebilir.
Bu kanal, bağırsağın son bölümü ile cilt arasında bağlantı oluşturarak perianal fistül olarak adlandırılan yapıyı meydana getirir.
Perianal fistüllerin büyük bölümü anal apselerle ilişkili olsa da farklı nedenler de görülebilir.
Perianal Fistülün Nedenleri Nelerdir?
En sık neden anal apsedir. Bunun dışında bazı bağırsak hastalıkları ve iltihabi süreçler de fistül oluşumuna zemin hazırlayabilir.
Perianal fistül ile ilişkili olabilecek durumlar şunlardır:
- Anal apse öyküsü
- Kronik bağırsak iltihapları
- Crohn hastalığı
- Bölgesel enfeksiyonlar
- Geçirilmiş travmalar
- Daha nadir olarak bazı tümörler veya radyoterapiye bağlı değişiklikler
Her hastada aynı neden bulunmayabilir. Bu nedenle değerlendirme sürecinde fistülün yapısı ve oluşum şekli ayrıntılı olarak incelenir.
Perianal Fistül Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler fistülün yerleşimine ve enfeksiyonun aktif olup olmamasına göre değişebilir. Bazı kişilerde şikâyetler dönemsel olarak artıp azalabilir.
Sık görülen belirtiler arasında:
- Makat çevresinde sürekli veya tekrarlayan akıntı
- İç çamaşırında kirlenme
- Makat çevresinde hassasiyet
- Otururken rahatsızlık hissi
- Şişlik oluşması
- Tekrarlayan apseler
- Dönem dönem ağrı
- Kötü kokulu akıntı
Bazı kişiler belirtilerin geçici olarak azalması nedeniyle sorunun düzeldiğini düşünebilir. Ancak fistül kanalı varlığını sürdürdüğü sürece şikâyetler tekrar ortaya çıkabilir.
Perianal Fistül ile Hemoroid Karıştırılabilir Mi?
Makat bölgesinde ortaya çıkan rahatsızlıklar zaman zaman birbirine benzer belirtiler oluşturabilir. Bu nedenle bazı kişiler yaşadıkları şikâyetleri hemoroid olarak değerlendirebilir.
Ancak perianal fistülde akıntı ve tekrarlayan apse oluşumu daha ön plandadır. Hemoroidde ise kanama, şişlik veya dışkılama sırasında rahatsızlık hissi daha sık görülür.
Belirtilerin benzer olması nedeniyle yalnızca şikâyetlere bakılarak kesin ayrım yapmak her zaman mümkün olmayabilir.
Perianal Fistül Tedavi Edilmezse Ne Olabilir?
Fistül kanalı uzun süre varlığını sürdürebilir ve zaman içerisinde tekrar eden enfeksiyonlara neden olabilir. Bazı kişilerde yeni apseler gelişebilir ve günlük yaşam kalitesi olumsuz etkilenebilir.
Tedavi edilmeyen fistüllerde:
- Tekrarlayan apse oluşumu
- Sürekli akıntı
- Cilt tahrişi
- Artan rahatsızlık hissi
- Daha karmaşık fistül yapılarının gelişmesi
gibi durumlar görülebilir.
Perianal Fistülde Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Tedavi planı fistülün yerleşimine, karmaşıklık düzeyine ve çevre dokularla ilişkisine göre değişiklik gösterebilir.
Günümüzde kullanılan yöntemler arasında:
- Fistül kanalının cerrahi olarak açılması
- Seton uygulamaları
- İleri fistül teknikleri
- Doku koruyucu yaklaşımlar
- Seçilmiş vakalarda farklı cerrahi yöntemler
yer alabilir.
Amaç yalnızca fistül kanalını ortadan kaldırmak değil, aynı zamanda makat kaslarının korunmasına da özen göstermektir. Bu nedenle her hasta için en uygun yaklaşım farklı olabilir.
Perianal fistül, çoğu zaman anal apse sonrasında gelişen ve kendiliğinden tamamen düzelmesi beklenmeyen bir sağlık problemidir. Sürekli akıntı, tekrarlayan şişlikler veya makat çevresinde uzun süren rahatsızlık hissi gibi belirtiler günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyebilir. Erken dönemde yapılan değerlendirmeler, fistülün yapısının daha net anlaşılmasına ve uygun tedavi planlamasına katkı sağlayabilir.
Sizinle İletişime Geçelim
Sorularınız için formu doldurun, en kısa sürede dönüş sağlayalım.