Dış Hemoroid Neden Bir Anda Şişer? Nedenleri ve Belirtileri

Dış hemoroid neden bir anda şişer? Ani şişliğin en sık nedenlerinden biri, dış hemoroid içerisindeki damarda pıhtı oluşması ve bunun kısa sürede basınç yaratmasıdır. Bu durum tromboze dış hemoroid olarak adlandırılır ve genellikle sert, hassas, morumsu bir şişlik ile belirgin ağrıya yol açar. Kabızlık, yoğun ıkınma, uzun süre oturma, ağır kaldırma ve karın içi basıncını artıran durumlar şişliğin belirginleşmesini kolaylaştırabilir. Ancak makat çevresindeki her ağrılı şişlik Hemoroid kaynaklı değildir; Anal Fissür, apse veya farklı anorektal sorunlar da benzer yakınmalar oluşturabilir.

Dış Hemoroid Nedir?

Dış hemoroid, makat açıklığının çevresindeki damar yapılarının genişlemesi ve şişmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. İç hemoroidden farklı olarak makat çevresinde bulunduğu için kişi şişliği elle fark edebilir. Bazı dış hemoroidler uzun süre belirgin şikâyet oluşturmazken, damar içerisinde pıhtı gelişmesi durumunda tablo kısa sürede değişebilir.

Şişlik küçük bir çıkıntı şeklinde başlayabileceği gibi daha belirgin, sert ve morumsu bir yapı halinde de görülebilir. Özellikle pıhtı oluştuğunda ağrı şişliğin boyutuna göre oldukça yoğun hissedilebilir.

Bu nedenle kişinin “sabah hiçbir şey yoktu, birkaç saat içinde şişti” şeklinde tarif ettiği durum aslında damar içerisindeki ani basınç değişikliğinin ve pıhtılaşmanın görünür hale gelmesiyle ilişkili olabilir.

Hemoroid Tedavisi planlanırken şişliğin dış hemoroid olup olmadığı, pıhtı içerip içermediği, ağrının başlangıç zamanı ve eşlik eden diğer belirtiler birlikte değerlendirilir.

Dış Hemoroid Neden Aniden Ortaya Çıkar?

Dış hemoroidin kısa sürede sertleşip belirgin hale gelmesinin en önemli nedenlerinden biri trombozdur. Tromboz, genişlemiş damar içerisinde kan pıhtısının oluşması anlamına gelir. Pıhtı oluştuğunda damar içerisindeki basınç artar ve dışarıdan görülebilen veya hissedilebilen ağrılı bir kitle gelişebilir.

Bu durum bazen birkaç saat içerisinde gelişebilir. Kişi önce makat çevresinde dolgunluk veya hafif hassasiyet hissedebilir, ardından oturmayı ve yürümeyi zorlaştıran daha belirgin bir ağrı ortaya çıkabilir.

Tromboze dış hemoroid özellikle yoğun ağrıyla kendini gösterebilir. Bunun nedeni yalnızca şişliğin büyüklüğü değil, makat çevresindeki dokuların ağrıya oldukça duyarlı olmasıdır.

Dolayısıyla dış hemoroidin “bir anda oluşması” çoğu zaman sıfırdan yeni bir hastalığın birkaç saat içerisinde ortaya çıkmasından ziyade mevcut damar yapısında gelişen ani pıhtılaşmanın belirginleşmesi anlamına gelir.

Hangi Durumlar Dış Hemoroid Şişliğini Tetikler?

Dış hemoroidin şişmesini tek bir nedene bağlamak doğru değildir. Makat çevresindeki damarlarda basıncı artıran birçok durum hemoroid yakınmalarının ortaya çıkmasına veya mevcut şişliğin belirginleşmesine katkıda bulunabilir.

En sık dikkat çeken faktörlerden biri kabızlıktır. Sert dışkının çıkarılması için yoğun şekilde ıkınmak makat çevresindeki damarlara uygulanan basıncı artırabilir. Aynı şekilde tuvalette gereğinden fazla zaman geçirmek de bölgedeki basıncın devam etmesine neden olabilir.

Ağır kaldırmak da karın içi basıncını artırabilir. Özellikle düzenli olarak ağır yük kaldıran veya fiziksel güç gerektiren işlerde çalışan kişilerde bu faktör önem kazanabilir.

Uzun süre hareketsiz kalmak, uzun yolculuklar ve sürekli oturarak çalışmak da makat çevresindeki dolaşımı etkileyebilir. Gebelik ve doğum dönemlerinde artan karın içi basıncı da hemoroid yakınmalarını tetikleyen faktörler arasında yer alır.

Dış hemoroid şişliğini artırabilen başlıca durumlar şöyle sıralanabilir:

• Kabızlık ve sert dışkılama
• Yoğun veya uzun süreli ıkınma
• Tuvalette uzun zaman geçirmek
• Ağır kaldırmak
• Uzun süre oturmak
• Hareketsizlik
• Gebelik ve doğum
• Kronik öksürük gibi karın içi basıncını artıran durumlar

Bu faktörler her kişide mutlaka hemoroid oluşturmaz. Ancak mevcut yatkınlık varsa şikâyetlerin ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir.

Tromboze Dış Hemoroid Nedir?

Tromboze dış hemoroid, dış hemoroid içerisindeki damarda pıhtı oluşmasıdır. Ani gelişen sert ve ağrılı makat şişliklerinin önemli nedenlerinden biri budur.

Pıhtı nedeniyle şişlik gergin hale gelir. Dışarıdan bakıldığında mor, mavi-mor veya koyu renkli bir kitle görülebilir. Dokunulduğunda ise genellikle sert ve hassastır.

Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişmekle birlikte tromboze dış hemoroidde ilk günlerde daha yoğun olabilir. Bazı klinik bilgilendirmelerde ağrının ilk 48–72 saatte belirginleşebileceği ve sonrasında giderek hafifleyebileceği belirtilmektedir.

Bu tablo her zaman acil cerrahi işlem gerektiği anlamına gelmez. Şişliğin büyüklüğü, ağrının şiddeti, belirtilerin ne zamandır bulunduğu ve hastanın genel durumu değerlendirilerek izlenecek yol belirlenir.

Dış Hemoroid Şişliği Neden Bu Kadar Ağrılı Olur?

Dış hemoroidlerin bulunduğu makat çevresi ağrı duyusunun yoğun olduğu bir bölgedir. Bu nedenle dış hemoroid içerisindeki küçük bir pıhtı bile belirgin ağrı oluşturabilir.

Pıhtının damarı germesi ve çevre dokulara basınç oluşturması ağrının temel nedenlerinden biridir. Hasta ağrıyı zonklama, batma, yanma veya bölgede sürekli baskı hissi şeklinde tarif edebilir.

Özellikle oturma sırasında şişlik doğrudan basınca maruz kalabilir. Yürüme, dışkılama ve bazı hareketler de bölgedeki gerginliği artırarak ağrının daha yoğun hissedilmesine yol açabilir.

Bununla birlikte her şiddetli makat ağrısının nedeni hemoroid değildir. Örneğin Anal Fissür dışkılama sırasında keskin ve yoğun ağrıya neden olabilir. Makat çevresinde gelişen apseler de giderek artan, zonklayıcı ağrı ve şişlikle kendini gösterebilir. Şiddetli ağrı varsa tanının doğru konması bu nedenle önemlidir.

Dış Hemoroid ile Anal Fissür Nasıl Ayırt Edilir?

Dış hemoroid ve anal fissür aynı bölgede yakınmalara neden olabildiği için zaman zaman birbirleriyle karıştırılabilir.

Tromboze dış hemoroidde kişi genellikle makat çevresinde elle hissedilebilen sert ve ağrılı bir şişlik tarif eder. Ağrı yalnızca tuvalette değil, gün boyunca otururken veya hareket ederken de devam edebilir.

Anal Fissür ise makat kanalındaki küçük bir yırtıktır. Ağrı çoğunlukla dışkılama sırasında belirginleşir ve sonrasında bir süre devam edebilir. Kanama da eşlik edebilir.

Yalnızca belirtilere bakarak kesin ayrım yapmak her zaman mümkün değildir. Fizik muayene, hangi problemin bulunduğunu anlamada önemli rol oynar.

Bu nedenle kişinin kendi kendine krem veya ilaç kullanmadan önce özellikle şiddetli veya tekrarlayan şikâyetlerde değerlendirme yaptırması daha doğru olur.

Dış Hemoroid Şişliği Kendiliğinden İner mi?

Tromboze dış hemoroidlerin önemli bir kısmında pıhtı zaman içerisinde vücut tarafından parçalanır ve şişlik giderek küçülür. Ağrı da şişliğin gerilemesiyle birlikte azalabilir.

İlk birkaç gün daha yoğun olan ağrı sonrasında hafiflemeye başlayabilir. Şişliğin tamamen kaybolması ise ağrıdan daha uzun sürebilir.

Bazı vakalarda pıhtı çözüldükten ve şişlik küçüldükten sonra makat çevresinde küçük bir deri katlantısı kalabilir. Bu deri fazlalığı her zaman yeni bir hemoroid atağı anlamına gelmez.

Ancak şişliğin küçülmek yerine giderek büyümesi, ağrının şiddetlenmesi veya ateş gibi ek belirtilerin ortaya çıkması durumunda yalnızca beklemek doğru olmayabilir.

Dış Hemoroid Şiştiğinde Ne Yapılabilir?

Dış hemoroid şişliği ortaya çıktığında temel amaç dışkılama sırasında bölgedeki basıncı azaltmak ve kabızlığı önlemektir.

Yeterli sıvı tüketmek, lif içeriği yüksek besinlere yer vermek ve dışkının sertleşmesini önlemek önemlidir. Tuvalette uzun süre oturmamak ve dışkılama sırasında aşırı ıkınmamak da bölge üzerindeki basıncı azaltabilir.

Ilık oturma banyosu bazı kişilerde bölgedeki rahatsızlığın hafiflemesine yardımcı olabilir. Kısa süreli ve doğrudan cilde temas etmeyen soğuk uygulamalar da şişlik ve rahatsızlık hissini azaltabilir.

Ancak kullanılan krem veya ilaçların herkes için uygun olduğu düşünülmemelidir. Özellikle kanama varsa veya kişi başka ilaçlar kullanıyorsa tedavi seçenekleri doktor önerisine göre belirlenmelidir.

Şiddetli tromboze dış hemoroidlerde Hemoroid Tedavisi yalnızca evde uygulanabilecek yöntemlerden oluşmaz. Belirtilerin başlangıç zamanı ve muayene bulgularına göre farklı tıbbi veya cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Dış Hemoroid Kanama Yapar mı?

Dış hemoroid özellikle şişliğin üzerindeki derinin tahriş olması veya pıhtılı bölgenin açılması durumunda kanama yapabilir. Kanama genellikle parlak kırmızı renkte görülebilir.

Ancak makattan gelen kanı yalnızca hemoroide bağlamak doğru değildir. Bağırsak ve makat bölgesindeki farklı hastalıklar da kanamaya neden olabilir.

Kanamanın tekrarlaması, uzun sürmesi veya bağırsak alışkanlıklarında değişiklik gibi başka belirtilerle birlikte görülmesi durumunda kanamanın kaynağı araştırılmalıdır.

Bazı kişilerde değerlendirme sırasında Kolonoskopi gündeme gelebilir. Ancak her dış hemoroid veya her rektal kanama durumunda otomatik olarak kolonoskopi yapılması gerekmez. Hangi incelemenin gerekli olduğuna kişinin yaşı, belirtileri, aile öyküsü ve muayene bulgularına göre karar verilir.

Dış Hemoroid Şişliği Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?

Dış hemoroid belirtileri zaman içinde hafifleyebilir. Ancak bazı durumlarda değerlendirmeyi geciktirmemek gerekir.

Özellikle ağrının giderek artması, şişliğin büyümesi, yüksek ateş, titreme veya irinli akıntı gibi belirtiler bulunuyorsa farklı bir anorektal problemin eşlik etme ihtimali değerlendirilmelidir.

Yoğun veya sürekli kanama da yalnızca dış hemoroid olarak kabul edilmemelidir. Rektal kanamanın kaynağını doğrulamak önemlidir.

Daha önce hiç yaşanmamış bir makat şişliği, normalden farklı görünen bir kitle veya sürekli tekrarlayan yakınmalar da muayeneyi gerektirebilir.

Dış Hemoroid Neden Tekrarlar?

Dış hemoroid bir kez ortaya çıktıktan sonra tekrar gelişebilir. Tekrarlamanın önemli nedenlerinden biri hemoroidi tetikleyen alışkanlıkların devam etmesidir.

Kabızlık, sert dışkılama ve sürekli ıkınma devam ederse makat çevresindeki damarlar tekrar basınca maruz kalabilir. Uzun süre tuvalette oturmak da bölgedeki yükü artırabilir.

Ağır kaldırma ve sürekli hareketsiz yaşam da bazı kişilerde yakınmaların tekrarlamasına katkıda bulunabilir. Bu nedenle yalnızca mevcut şişliği küçültmeye odaklanmak uzun vadede yeterli değildir.

Hemoroid Tedavisi sonrasında bağırsak alışkanlıklarının düzenlenmesi, dışkının yumuşak tutulması ve yoğun ıkınmanın azaltılması yeni atakların önlenmesi açısından önem taşır.

Dış Hemoroid ile Diğer Makat Hastalıkları Karıştırılabilir mi?

Evet. Makat çevresinde ortaya çıkan şişlik, ağrı veya kanama yalnızca dış hemoroide özgü belirtiler değildir.

Anal Fissür, özellikle dışkılama sırasında yoğun ağrı ve kanamaya yol açabilir. Anal apse ise daha çok giderek artan ağrı, hassasiyet ve şişlikle kendini gösterebilir.

Bazı durumlarda Anal Fistül de makat çevresinde tekrarlayan şişlik, akıntı veya daha önce apse öyküsü ile ortaya çıkabilir. Bu nedenle sürekli tekrarlayan veya akıntının eşlik ettiği şikâyetleri doğrudan hemoroid olarak değerlendirmek doğru değildir.

Özellikle kanama ön plandaysa ve kişinin yaşına veya diğer belirtilerine göre bağırsakların daha ayrıntılı değerlendirilmesi gerekiyorsa Kolonoskopi gibi incelemeler tedavi planına eklenebilir.

Dış hemoroidin bir anda şişmesi çoğu zaman damar içinde gelişen pıhtı ve buna bağlı ani basınç artışıyla ilişkilidir. Kabızlık, yoğun ıkınma, ağır kaldırma ve uzun süre oturma gibi faktörler belirtilerin ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir. Şişlik birçok kişide zaman içerisinde küçülse de giderek artan ağrı, yoğun kanama, ateş veya farklı belirtiler varsa yalnızca hemoroid olduğu düşünülmemelidir. Doğru değerlendirme hem mevcut şikâyetin kontrol edilmesini hem de benzer belirtiler oluşturan diğer makat hastalıklarının ayırt edilmesini sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Dış hemoroid gerçekten bir gecede şişebilir mi?

Evet. Özellikle dış hemoroid içerisindeki damarda pıhtı oluştuğunda şişlik ve ağrı birkaç saat içinde belirgin hale gelebilir. Bu nedenle kişi sorunun aniden ortaya çıktığını düşünebilir.

2. Dış hemoroid şişliği kaç günde iner?

Ağrı genellikle ilk günlerde daha belirgindir ve sonrasında azalmaya başlayabilir. Şişliğin tamamen küçülmesi ise birkaç hafta sürebilir ve bazı kişilerde geride küçük bir deri katlantısı kalabilir.

3. Dış hemoroid neden mor renkte görünür?

Tromboze dış hemoroidde damar içerisinde pıhtı oluşması şişliğin mavi-mor veya koyu mor renkte görünmesine neden olabilir. Özellikle ani başlayan ağrılı ve sert şişliklerde bu görünüm dikkat çekebilir.

4. Dış hemoroid şişliği patlar mı?

Şişlik üzerindeki deri tahriş olduğunda veya pıhtılı alan açıldığında kanama görülebilir. Böyle bir durumda bölgeye müdahale etmek yerine kanama miktarı ve diğer belirtiler değerlendirilmelidir.

5. Dış hemoroid tekrar şişmesin diye ne yapılabilir?

Kabızlığı önlemek, yeterli sıvı ve lif tüketmek, tuvalette uzun süre kalmamak, aşırı ıkınmamak ve düzenli hareket etmek tekrar riskini azaltmaya yardımcı olabilir.