
Anal fistülde akıntı, sarı, beyazımsı, yeşilimsi, kahverengimsi veya zaman zaman kanlı olabilir. Akıntının rengi; fistül kanalındaki iltihabın yoğunluğuna, dışkıyla temas durumuna ve bölgede tahriş bulunup bulunmamasına göre değişebilir. Özellikle tekrarlayan kötü kokulu akıntı, makat çevresinde şişlik ve hassasiyetle birlikte görülüyorsa Anal Fistül açısından değerlendirme önem taşır. Ancak yalnızca akıntının rengine bakarak kesin tanı koymak mümkün değildir. Fistülün yapısı ve aktif enfeksiyon bulunup bulunmadığı, uygulanacak Anal Fistül Tedavisi açısından belirleyici olur.
Makat çevresinde sürekli nemlilik, kötü koku veya iç çamaşırında leke fark eden birçok kişi bunun nedenini anlamakta zorlanır. Bu tür şikâyetler çoğu zaman Anal Fistül ile ilişkilidir. Ancak bazı hastalar bu durumu başlangıçta Hemoroid ile karıştırabilir ya da eşlik eden şikâyetler nedeniyle Anal Fissür ile benzer olduğunu düşünebilir.
Anal fistül, makat kanalının iç kısmı ile cilt yüzeyi arasında oluşan anormal bir tüneldir. Bu kanal genellikle daha önce gelişen bir enfeksiyon veya apse sürecinin ardından ortaya çıkar ve kanal içerisindeki sıvı zaman zaman dışarı akıntı şeklinde boşalabilir.
Anal Fistülde Akıntı Neden Oluşur?
Anal fistülde akıntının temel nedeni, fistül kanalının içerisinde biriken iltihaplı sıvının dışarı çıkmasıdır. Kanal, anal bölgedeki iç açıklık ile cilt yüzeyindeki dış açıklık arasında bağlantı oluşturur.
Bu açıklık dışarı doğru drenaj sağladığında bölgede biriken sıvı boşalır. Bu nedenle kişi iç çamaşırında tekrarlayan lekelenme veya makat çevresinde sürekli nem hissedebilir.
Akıntı bazen gün boyunca devam ederken bazen birkaç gün azalabilir ve sonrasında yeniden başlayabilir.
Bu dalgalanmanın önemli nedenlerinden biri fistül ağzının geçici olarak kapanmasıdır. Kanalın dış açıklığı kapandığında akıntı geçici olarak durabilir ancak içeride sıvı birikmeye devam edebilir.
Basınç arttığında bölge yeniden açılabilir ve akıntı tekrar başlayabilir.
Bu nedenle anal fistülde akıntının bir süre ortadan kalkması her zaman fistülün iyileştiği anlamına gelmez.
Anal Fistülde Akıntının Rengi Nasıl Olur?
Anal fistülde görülen akıntının rengi sabit değildir. Aynı kişide farklı dönemlerde farklı renk ve kıvamda akıntı görülebilir.
Akıntının rengi enfeksiyonun yoğunluğuna, kanalın içeriğine ve dışkıyla temas durumuna göre değişebilir.
Sarı Akıntı
Sarı veya sarımsı akıntı anal fistülde sık karşılaşılan görünümlerden biridir.
Bu renk genellikle iltihaplı içeriğin dışarı boşalmasıyla ilişkilidir. Akıntı açık sarıdan daha koyu sarıya kadar farklı tonlarda olabilir.
Sarı akıntıya kötü koku, makat çevresinde hassasiyet veya aralıklı şişlik eşlik edebilir.
Yeşilimsi Akıntı
Bazı durumlarda akıntı sarı-yeşil veya yeşilimsi bir görünüm kazanabilir.
Bu tür renk değişiklikleri fistül kanalındaki iltihaplı içeriğin yoğunluğuyla ilişkili olabilir. Ancak yalnızca yeşil akıntı bulunması enfeksiyonun derecesini kesin olarak göstermez.
Akıntının rengi kadar miktarı, kokusu ve eşlik eden ağrı veya ateş gibi belirtiler de önemlidir.
Beyazımsı Akıntı
Fistül akıntısı bazı dönemlerde beyazımsı veya krem rengine yakın görünebilir.
Kıvamı daha yoğun ve yapışkan olabilir. Özellikle az miktarda ancak tekrarlayan akıntılarda kişi bu durumu iç çamaşırında açık renkli bir leke şeklinde fark edebilir.
Kahverengimsi Akıntı
Kahverengi veya kahverengimsi akıntı, fistül kanalının dışkı içeriğiyle temas ettiği durumlarda görülebilir.
Akıntıya kötü koku eşlik etmesi de mümkündür.
Ancak makat çevresinde kahverengi lekelenmenin her zaman fistülden kaynaklandığı düşünülmemelidir. Dışkı kaçırma veya yetersiz temizlik gibi farklı durumlar da benzer bir görünüm oluşturabilir.
Kanlı Akıntı
Anal fistülde zaman zaman kanlı veya pembe-kırmızı tonlarda akıntı görülebilir.
Fistül dış açıklığının tahriş olması, sık silinmesi veya kanal içerisindeki hassas dokuların etkilenmesi küçük miktarda kanamaya yol açabilir.
Ancak sürekli veya giderek artan kanama yalnızca fistüle bağlanmamalıdır. Hemoroid, Anal Fissür ve farklı anorektal hastalıklar da kanamaya neden olabilir.
Anal Fistül Akıntısının Kıvamı ve Kokusu Ne Anlama Gelir?
Anal fistül akıntısı genellikle yalnızca renk açısından değil kıvam ve koku açısından da değişiklik gösterir.
Akıntı:
- İnce ve sıvı
- Yoğun
- Yapışkan
- İrinli
- Kanla karışık
olabilir.
Kötü koku fistül akıntısında sık karşılaşılan şikâyetlerden biridir. Bunun nedeni fistül kanalının bakteriler ve iltihaplı sıvıyla ilişkili olmasıdır.
Özellikle kanalın bir süre kapalı kalıp sonrasında yeniden boşalması durumunda akıntının kokusu daha belirgin olabilir.
Ancak koku veya kıvam tek başına fistülün derinliğini ya da komplike olup olmadığını göstermez. Tedavi planı açısından fistül kanalının anatomik yapısı daha önemlidir.
Anal Fistülde Akıntı Sürekli mi Olur?
Anal fistülde akıntı her zaman aynı miktarda devam etmez.
Bazı kişiler her gün az miktarda akıntı yaşarken bazı kişilerde akıntı birkaç gün veya hafta aralıklarla ortaya çıkabilir.
Bu durumun temel nedeni fistül kanalının zaman zaman kısmen tıkanabilmesidir.
Dış açıklık geçici olarak kapandığında:
- Akıntı azalabilir.
- Makat çevresinde basınç artabilir.
- Şişlik oluşabilir.
- Hassasiyet veya ağrı başlayabilir.
Kanal yeniden açıldığında ise biriken sıvı dışarı boşalır ve kişi ağrısının azaldığını fark edebilir.
Bu döngü anal fistülün karakteristik özelliklerinden biri olabilir.
Akıntı Azalınca Anal Fistül İyileşmiş Olur mu?
Hayır. Akıntının azalması veya geçici olarak tamamen durması tek başına fistülün iyileştiğini göstermez.
Fistülün dış açıklığı geçici olarak kapanabilir. Böyle bir durumda kanal içerisindeki enfeksiyon odağı devam ederken akıntı dışarı çıkamayabilir.
Bu durum bazen makat çevresinde yeniden şişlik ve ağrı oluşmasına neden olabilir.
Şişlik büyüyüp kendiliğinden boşaldığında akıntı yeniden başlayabilir.
Bu nedenle “akıntım durdu, fistül geçti” şeklinde değerlendirme yapmak doğru değildir.
Fistülün tamamen kapanıp kapanmadığının anlaşılması yalnızca günlük belirtilere bakılarak yapılamaz.
Anal Fistülde Akıntıya Hangi Belirtiler Eşlik Edebilir?
Akıntı çoğu zaman tek başına ortaya çıkmaz.
Anal fistülde görülebilecek diğer belirtiler arasında:
- Makat çevresinde küçük bir açıklık
- Tekrarlayan şişlik
- Hassasiyet
- Otururken rahatsızlık
- Makat çevresinde ağrı
- Kötü koku
- Kaşıntı veya tahriş
- Daha önce geçirilmiş makat apsesi
bulunabilir.
Özellikle “önce şişiyor, sonra akıntı oluyor ve ağrı azalıyor” şeklindeki döngü fistül açısından dikkat çekici olabilir.
Anal Fistül ile Hemoroid Akıntısı Karıştırılabilir mi?
Hemoroid ve anal fistül farklı hastalıklardır.
Hemoroidde özellikle makat çevresinde şişlik, kanama, kaşıntı veya dolgunluk hissi ön planda olabilir. Bazı ileri hemoroidlerde mukus benzeri nemlenme görülebilir.
Anal fistülde ise irinli ve kötü kokulu akıntı ile tekrarlayan apse veya şişlik öyküsü daha dikkat çekicidir.
Bu nedenle yalnızca makat çevresinde nem bulunması üzerinden hastalığın türünü anlamak mümkün değildir.
Hemoroid saptanması durumunda Hemoroid Tedavisi ayrı bir planlamayla ele alınır. Anal fistülün tedavisi ise fistül kanalının yapısına ve sfinkter kaslarıyla ilişkisine göre farklı yöntemler gerektirebilir.
Anal Fistül ile Anal Fissür Nasıl Ayırt Edilir?
Anal Fissür, makat kanalında oluşan çatlak veya yırtıkla ilişkilidir.
Anal fissürde özellikle dışkılama sırasında başlayan keskin ağrı ve tuvalet sonrasında devam eden yanma daha ön plandadır. Tuvalet kâğıdında az miktarda parlak kırmızı kan görülebilir.
Anal fistülde ise sürekli veya dönemsel akıntı ve tekrarlayan şişlik daha karakteristik olabilir.
İki durum aynı kişide birlikte de bulunabileceğinden kesin ayrım yalnızca belirtilere göre her zaman mümkün değildir.
Anal Fistülde Akıntı Neden Kötü Kokar?
Fistül kanalı anal bölgeyle bağlantılı olduğu için bakterilerle temas halindedir.
Kanal içerisinde biriken irin ve sıvılar bir süre sonra dışarı boşaldığında belirgin bir koku ortaya çıkabilir.
Akıntının kötü kokması kişinin günlük yaşamını ve sosyal konforunu etkileyebilir. Sürekli iç çamaşırı değiştirme ihtiyacı veya makat çevresinde nem hissi bu nedenle sık yaşanabilir.
Bölgeyi çok sık sabun veya sert kimyasal ürünlerle temizlemek ise ciltte tahriş oluşturabilir. Nazik hijyen ve bölgenin kuru tutulması günlük konfor açısından daha uygun olabilir.
Hangi Durumlarda Daha Dikkatli Olunmalıdır?
Anal fistülde bazı belirtiler sürecin daha aktif hale geldiğini düşündürebilir.
Özellikle:
- Akıntının belirgin biçimde artması
- Tekrarlayan veya büyüyen şişlik
- Artan ağrı
- Makat çevresinde yoğun hassasiyet
- Ateş
- Kötü kokunun belirginleşmesi
- Akıntının uzun süredir devam etmesi
durumlarında değerlendirme önemlidir.
Özellikle akıntının aniden kesilmesiyle birlikte ağrılı bir şişlik ortaya çıkması kanalın kapanması ve içeride yeniden apse oluşmasıyla ilişkili olabilir.
Anal Fistül Tedavisi Nasıl Planlanır?
Anal Fistül Tedavisi, yalnızca akıntının rengine veya miktarına göre belirlenmez.
Tedavide asıl önemli olan fistül kanalının:
- Başlangıç noktası
- Ciltteki dış açıklığı
- Kanal sayısı
- Dallanma durumu
- Sfinkter kaslarıyla ilişkisi
- Tekrarlayan apse bulunup bulunmaması
gibi özellikleridir.
Basit ve yüzeyel fistüllerde bir yöntem uygun olabilirken daha derin veya komplike fistüllerde farklı cerrahi yaklaşımlar gerekebilir.
Seton, lazer ve farklı cerrahi teknikler bu tedavi seçenekleri arasında yer alabilir. Ancak hangi yöntemin uygun olduğu kişiye ve fistül anatomisine göre belirlenir.
Bu nedenle akıntının rengi hastalığın aktifliği hakkında bazı ipuçları verebilse de Anal Fistül Tedavisi kararında tek başına yeterli değildir.
Anal Fistül Akıntısı Günlük Yaşamı Nasıl Etkiler?
Anal fistül akıntısı kişinin günlük yaşamını doğrudan etkileyebilir.
Sürekli nemlilik hissi, iç çamaşırında leke oluşması ve kötü koku özellikle sosyal ortamlarda rahatsızlık yaratabilir.
Bazı kişiler uzun süre otururken bölgedeki hassasiyeti daha fazla hissedebilir. Akıntının oluşturduğu sürekli nem de ciltte tahriş ve kaşıntıya neden olabilir.
Bu nedenle fistül yalnızca dönemsel ağrı oluşturan bir sorun değildir. Kronik akıntı ve tekrarlayan enfeksiyon nedeniyle yaşam kalitesini de etkileyebilir.
Akıntının azalmasıyla geçici rahatlama yaşansa bile fistül kanalının varlığı devam edebileceği için belirtilerin tekrar etmesi mümkündür.
Sık Sorulan Sorular
1. Anal fistül akıntısı hangi renkte olur?
Anal fistül akıntısı sarı, sarı-yeşil, beyazımsı, kahverengimsi veya zaman zaman kanlı olabilir. Renk fistülün içeriğine ve enfeksiyon durumuna göre değişebilir.
2. Anal fistül akıntısı kötü kokar mı?
Evet. İltihap ve bakteriyel içerik nedeniyle kötü koku görülebilir. Özellikle içeride biriken sıvının sonradan boşalması durumunda koku daha belirgin olabilir.
3. Anal fistülde akıntı neden bazen kesilir?
Fistülün dış açıklığı geçici olarak kapanabilir. Bu durumda akıntı azalırken kanal içinde sıvı birikebilir ve sonrasında tekrar şişlik veya akıntı oluşabilir.
4. Anal fistülde kanlı akıntı normal midir?
Tahrişe bağlı az miktarda kan görülebilir. Ancak sürekli veya artan kanama farklı anorektal sorunlarla ilişkili olabileceğinden değerlendirilmelidir.
5. Anal fistül akıntısı kendiliğinden tamamen geçer mi?
Akıntı geçici olarak azalabilir veya durabilir ancak bu fistül kanalının tamamen kapandığını göstermez. Tekrarlayan akıntı, şişlik veya apse bulunuyorsa fistülün yapısının değerlendirilmesi gerekir.
Sizinle İletişime Geçelim
Sorularınız için formu doldurun, en kısa sürede dönüş sağlayalım.
Prof. Dr. Emre Sivrikoz; genel cerrahi alanında uluslararası deneyime sahip bir cerrahtır. İstanbul’da özel muayenehanesinde hizmet vermektedir. Kolon ve rektum kanserlerinin modern cerrahi tedavisi, hemoroid, makat fistülü, makat çatlağı ve pelvik taban hastalıkları başlıca uzmanlık alanlarıdır. Açık, laparoskopik ve robotik cerrahi tekniklerini kişiye özel yaklaşımla uygulamaktadır. Tıp eğitimini İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde tamamlamış; ABD’de USC Keck School of Medicine ve İngiltere’de dünyanın önde gelen merkezlerinden St Mark’s Hospital’da ileri düzey eğitim almıştır. Avrupa Koloproktoloji Board sertifikalıdır (FEBS). American College of Surgeons üyesidir (FACS).
- Prof. Dr. Emre Sivrikoz
- Prof. Dr. Emre Sivrikoz
- Prof. Dr. Emre Sivrikoz
- Prof. Dr. Emre Sivrikoz
